وَ مِنْهُمْ أُمِّيُّونَ لا يَعْلَمُونَ الْكِتابَ إِلَّا أَمانِيَّ وَإِنْ هُمْ إِلَّا يَظُنُّونَ ‹ 78 › فَوَيْلٌ لِلَّذِينَ يَكْتُبُونَ الْكِتابَ بِأَيْدِيهِمْ ثُمَّ يَقُولُونَ هذا مِنْ عِنْدِ اللَّه لِيَشْتَرُوا بِه ثَمَناً قَلِيلًا فَوَيْلٌ لَهُمْ مِمَّا كَتَبَتْ أَيْدِيهِمْ وَوَيْلٌ لَهُمْ مِمَّا يَكْسِبُونَ ‹ 79 › وَقالُوا لَنْ تَمَسَّنَا النَّارُ إِلَّا أَيَّاماً مَعْدُودَةً قُلْ أَتَّخَذْتُمْ عِنْدَ اللَّه عَهْداً فَلَنْ يُخْلِفَ اللَّه عَهْدَه أَمْ تَقُولُونَ عَلَى اللَّه ما لا تَعْلَمُونَ ‹ 80 › بَلى مَنْ كَسَبَ سَيِّئَةً وَأَحاطَتْ بِه خَطِيئَتُه فَأُولئِكَ أَصْحابُ النَّارِ هُمْ فِيها خالِدُونَ ‹ 81 › وَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحاتِ أُولئِكَ أَصْحابُ الْجَنَّةِ هُمْ فِيها خالِدُونَ ‹ 82 › و از ايشان امّيّانند ندانند نوشتن مگر خواندن از بر ، و نيند ( 1 ) ايشان مگر گمان برنده . واى بر آنان كه بنويسند كتاب به دستهاى خود ، آنگه گويند اين از نزديك خداست تا بخرند ( 2 ) به آن بهاى اندك ، واى ايشان را ( 3 ) آنچه نوشت دستهاى ايشان ، و واى ايشان را از آنچه مىاندوزند . گفتند نرسد به ما آتش ( 4 ) مگر روزهاى شمرده ، بگو كه گرفته اى بنزديك خداى زنهارى ( 5 ) ؟ كه خلاف نكند خداى زنهارش را ، يا مىگويى ( 6 ) بر خداى آنچه ندانى ( 7 ) . بلى آن كس كه اندوخت ( 8 ) بدى و گرد در آمده باشد به او گناهش ، ايشان اهل دوزخند ، ايشان در آن جا هميشه باشند . و آن كسانى كه بگرويدند و كردند نيكيها ، ايشان اهل بهشتند ، ايشان در آن جا هميشه باشند . قوله تعالى : * ( وَمِنْهُمْ أُمِّيُّونَ ) * ، « من » تبعيض راست ، يعنى بعضى از ايشان ، يعنى از اهل كتاب . * ( أُمِّيُّونَ ) * ، امّيانند ، يكى ( 9 ) را امّي گويند ( 10 ) . و در معنى او خلاف كردند . عبد اللَّه عبّاس و قتاده گفتند : غير عارفين بالكتاب ، كه به كتاب و بر معانى او

--> ( 1 ) . همهء نسخه بدلها ، بجز مب ، مر : نه اند ، مب ، مر : ندارد . ( 2 ) . اساس : لتشتروا ، با توجه به ضبط قرآن مجيد تصحيح شد . ( 3 ) . مج ، وز ، دب ، آج ، لب ، فق از . ( 4 ) . دب ، آج دوزخ . ( 5 ) . دب ، آج ، لب ، فق : زنهار . ( 6 ) . مىگويى / مىگوييد . ( 7 ) . ندانى / ندانيد . ( 8 ) . دب ، آج ، لب ، فق : اندوزد . ( 9 ) . همه نسخه بدلها : و يكى . ( 10 ) . دب ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر كه چيزى نتواند نوشت .